Genel Sağlık İş

SOSYAL GÜVENLİK HAKTIR, GÜVENCESİ ZAYIFLATILAMAZ!

AKP tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülen torba kanun teklifiyle, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda önemli bir değişiklik yapılması öngörülmektedir. Teklifin yasalaşması halinde, devletin Sosyal Güvenlik Kurumu'na prim gelirleri üzerinden yasal olarak sağlamakla yükümlü olduğu katkı uygulaması sona ererek yerine ihtiyaç doğrultusunda aktarılacak bir finansman modeli getirilecektir.

Sosyal güvenlik sistemi; çalışanları, emeklileri, dul ve yetimleri, engellileri, çocukları ve sağlık hizmetinden yararlanan milyonlarca yurttaşı ilgilendiren temel bir sosyal devlet mekanizmasıdır. Bu nedenle sosyal güvenliğin finansmanına ilişkin her düzenleme, yalnızca mali bir değişiklik olarak değerlendirilemez. Mevcut düzenlemede devletin SGK'ya yaptığı katkı, kanunla güvence altına alınmış ve belirli bir hesaplama yöntemine bağlı olarak yerine getirilen yasal bir yükümlülüktür. Teklif edilen değişiklik ise bu yükümlülüğün ortadan kaldırılmasına ve sosyal güvenlik sisteminin finansmanının idarenin takdirine bağlı bir yapıya dönüştürülmesine neden olacaktır. Hükümet, yapılan düzenlemenin yalnızca muhasebe tekniğine ilişkin olduğunu ve SGK'ya aktarılan kaynağın azalmayacağını ifade etse de, sosyal güvenlik sisteminde önemli olan yalnızca aktarılacak tutar değil; bu kaynağın hangi hukuki güvenceyle sağlandığıdır. Kanuni güvenceye sahip, önceden belirlenmiş ve sürekliliği olan bir finansman modeli ile ihtiyaç halinde yapılacak bütçe transferleri aynı hukuki güvenceyi taşımamaktadır. Devletin sosyal güvenliğe ilişkin yükümlülüklerinin belirsiz hale gelmesi, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından önemli sonuçlar doğuracaktır. Sosyal güvenliğin finansmanında yasal güvence yerine idari takdire dayalı bir yapının benimsenmesi; sistemin geleceğine ilişkin kaygıları artırabilecek, emeklilik hakları ve sosyal güvenlik güvencesi bakımından yeni tartışmaları beraberinde getirebilecektir.

Sosyal güvenlik sisteminin mali yapısının zayıflaması; prim gelirleri, emeklilik sistemi ve sosyal güvenlik haklarının geleceği üzerinde etki yaratacaktır. Sosyal güvenlik sisteminin zayıflatılması, bireysel emeklilik gibi alternatif finansman modellerinin öne çıkmasına zemin hazırlayacaktır.

Genel Sağlık-İş olarak bir kez daha vurguluyoruz ki; sağlık bir yurttaşlık hakkıdır. Her yurttaş, ödediği vergilerle kamu hizmetlerinin finansmanına katkı sunmaktadır. Bu nedenle sağlık hizmetlerinin finansmanı, prim esaslı ve katkı paylarıyla derinleştirilen bir anlayış yerine, genel bütçeden karşılanmalı; herkesin eşit, ücretsiz, nitelikli ve erişilebilir sağlık hizmetine ulaşması güvence altına alınmalıdır. Sosyal devletin temel yükümlülüğü, sağlık hizmetini piyasa koşullarına göre değil, kamusal sorumluluk anlayışıyla sunmaktır.

Sağlık ve sosyal hizmet emekçileri başta olmak üzere tüm çalışanlar, çalışma hayatları boyunca ödedikleri primlerin karşılığını hukuki güvence altında almak istemektedir. Sosyal güvenlik sistemi, Anayasa ile güvence altına alınmış temel bir sosyal haktır.

Genel Sağlık-İş olarak; sosyal güvenlik sisteminin mali yapısını ve hukuki güvencelerini zayıflatabilecek her türlü düzenlemenin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz. Sosyal güvenlik hakkını zedeleyecek düzenlemelerden vazgeçilmeli, devletin sosyal güvenliğin finansmanına ilişkin yasal sorumluluğu korunmalıdır.

Sosyal güvenlik hakkının zayıflatılmasına, kamusal sağlık hizmetinin aşındırılmasına ve sosyal devlet ilkesinden uzaklaşılmasına neden olabilecek her düzenlemenin karşısında olmaya; sağlık ve sosyal hizmet emekçilerinin ve tüm yurttaşların sosyal güvenlik hakkını savunmaya devam edeceğiz.

Dr. Derya UĞUR

Genel Sağlık-İş

Genel Başkanı