SAĞLIK HİZMETİ VEREN KAMU KURUM VE KURULUŞLARI DEPREME NE KADAR HAZIR?
6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler, Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğini ve yapı güvenliğinin yaşamsal önemini bir kez daha acı biçimde ortaya koymuştur. On binlerce insanımızın yaşamını yitirdiği, kentlerin yıkıldığı bu büyük felaketin ardından kamu binalarının, özellikle de sağlık hizmeti sunulan binaların depreme karşı güvenliği en öncelikli konulardan biri olması gerekirken aradan geçen yaklaşık dört yıllık sürede hala depreme dayanıklılığı uygun olmayan binalarda hizmet üretildiği görülmektedir.
İzmir'de Buca Kadın Doğum Hastanesi, Menemen Devlet Hastanesi ve İzmir Eğitim Diş Hastanesi, Denizli Devlet Hastanesi, geçmişte yıkım kararı bulunduğuna ilişkin iddialarla gündeme gelen Diyarbakır Çocuk Hastalıkları Hastanesi, kolon çatlakları nedeniyle boşaltılan Batman İluh Devlet Hastanesi, Balıkesir Balya Devlet Hastanesi'nin eski binası, Sındırgı Devlet Hastanesi ve Düzce Akçakoca Devlet Hastanesi kamuoyunun gündemine taşınmış binaların sadece birkaç tanesidir.
İstanbul'da kamuoyuna yansıyan araştırmada İstanbul'daki aile sağlığı merkezlerinin yüzde 18'inin depreme dayanıklı olmadığı, yaklaşık üçte birinin ise 1999 öncesinde inşa edildiği belirtilmiştir.
Sağlık kurumlarının deprem güvenliği ertelenemeyecek bir kamusal sorumluluktur.
6 Şubat depremlerinden sonra Sendikamız Genel Sağlık-İş tarafından Sağlık Bakanlığına sağlık hizmeti veren kamu kurum ve kuruluşlarının kaçının hasar gördüğünü, ülke genelinde deprem analizlerinin yapılıp yapılmadığını, güçlendirme ihtiyacı bulunan sağlık kuruluşlarının sayısı ve deprem bölgesindeki sahra hastanelerinin kapasitesini sorulmuştur. Ancak başvurumuza yanıt verilmemiştir.
2025 ve 2026 yıllarında TBMM'ye sunulan ülke genelindeki hastanelerin depreme dayanıklılığına ilişkin yazılı soru önergelerinin de yanıtsız kaldığı görülmektedir.
Sağlık emekçileri her gün binlerce insanın yaşamını kurtarmak için görev yaparken kendi yaşamlarının tehlikede olduğu binalarda çalışmaya zorlanmamalıdır. Hastalar, hasta yakınları ve sağlık çalışanları bir deprem anında kendilerini güvende hissetmeleri gereken hastanelerde can güvenliği endişesi yaşamamalıdır.
Genel Sağlık-İş olarak Sağlık Bakanlığına açıkça çağrıda bulunuyoruz:
1. Türkiye genelindeki tüm kamu sağlık kurumlarının yapısal güvenlik envanteri kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
2. Tamamlanan deprem performans analizleri sonuçları, hasar durumları ve güçlendirme ihtiyaçları şeffaf biçimde açıklanmalıdır.
3. Depreme dayanıklı olmadığı tespit edilen hasta ve çalışan güvenliğini tehlikeye atacak şekilde hizmet sunulmasına son verilmeli; sağlık hizmetinin kesintiye uğramaması için gerekli alternatif alanlar oluşturulmalıdır.
4. Güçlendirme veya yeniden yapım ihtiyacı bulunan sağlık kurumları için somut bir takvim hazırlanmalı, güvenli ve bilimsel esaslara uygun binaların yapımı için çalışmalar gecikmeksizin başlatılmalıdır.
5. Sağlık çalışanlarının yapı güvenliğine ilişkin başvuruları dikkate alınmalı, bu başvuruları yanıtsız bırakan ve gerekli tedbirleri almayan sorumlular hakkında idari ve hukuki süreçler işletilmelidir.
Sağlık, ticari bir faaliyet değil kamusal bir haktır. Sağlık kurumları rantın, tasarruf politikalarının ve ihmallerin değil, toplumun yaşam hakkının öncelendiği kamusal alanlar olmak zorundadır.
Dr. Derya Uğur
Genel Sağlık-İş
Genel Başkanı
