Webyla

GENEL BAŞKANIMIZ DR. DERYA UĞUR ASİSTAN HEKİMLERİN YAŞADIĞI ZORLUKLARI SOL HABER'E DEĞERLENDİRDİ

Asistan hekimlerin çalışma koşulları ve nöbet süreleri hakkında sendikanızın güncel tespitleri nelerdir. İnsani sınırları aşan uzun nöbetlerin ve nöbet sonrası izin hakkının fiilen kullandırılmamasının asistan hekimlerin fiziksel ve ruhsal sağlığına, dolayısıyla hasta güvenliğine etkileri konusunda sahadan ne tür veriler elde ediyorsunuz?

Asistan hekimlerin çalışma koşullarını, sağlık sistemindeki yapısal sorunların en ağır biçimde hissedildiği alanlardan biri olarak değerlendiriyoruz. Asistan hekimler; yetersiz personel sayısı, artan iş yükü, uzun ve yoğun nöbetler, eğitim faaliyetlerinin hizmet yükü altında geri plana itilmesi ve nöbet sonrası izin haklarının kullandırılmaması gibi ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. İnsani çalışma sınırlarını aşan nöbet süreleri, dinlenme hakkının ihlali ve angarya niteliğine dönüşen çalışma düzeni kabul edilemez. Sağlık emekçilerinin dinlenme hakkı bir ayrıcalık değil, temel bir çalışma hakkıdır.

Sahadan aldığımız bildirimler; uzun nöbetlerin asistan hekimlerde fiziksel tükenmişliğe, uyku bozukluklarına, dikkat ve konsantrasyon kaybına, ruhsal yıpranmaya ve mesleki motivasyonun azalmasına yol açtığını gösteriyor. Bu tablonun en ağır sonuçlarından biri ise hasta güvenliğinin tehlikeye girmesidir. Uykusuz ve tükenmiş bir hekimin hata yapma riskinin artması yalnızca hekimin değil, toplumun sağlık hakkını da doğrudan ilgilendiren bir sorundur. Sağlık Bakanlığı'na çağrımız; asistan hekimlerin çalışma ve nöbet koşullarını bilimsel ve insani ölçütlere uygun hâle getirmesi, nöbet sonrası izin hakkını eksiksiz kullandırması, personel açığını gidermesi ve bu sorunları sahadan elde edilen verilerle şeffaf biçimde değerlendirmesidir. Sağlık emekçisini tüketen bir sistem, toplumun sağlık hakkını da koruyamaz.


Hastanelerde uzmanlık eğitimi alması gereken asistan hekimlerin, nitelikli bir eğitim sürecinden ziyade hastanenin rutin iş yükünü sırtlayan temel iş gücü olarak kullanılması hakkında ne düşünüyorsunuz. Poliklinik ve servislerde asistan hekimlere yüklenen angarya işler ile niteliksizleşen uzmanlık eğitimi sorununa karşı sendikanızın çözüm önerileri nelerdir?

Asistan hekimler, hastanelerin günlük hizmet yükünü karşılayan ucuz iş gücü değil, geleceğin uzman hekimleridir. Uzmanlık eğitimi almaları gereken bu hekimlerin poliklinik, servis ve acil servislerde yoğun iş yükü altında çalıştırılması; evrak işleri, rutin takipler ve eğitimle ilgisi olmayan angarya görevlerle zamanlarının tüketilmesi, uzmanlık eğitiminin amacından uzaklaştırılmasıdır. Sağlıkta Dönüşüm Programı ile derinleşen personel yetersizliği ve sağlık hizmetlerinin nicelik odaklı yürütülmesi, asistan hekimleri eğitim almaktan çok sistemin açıklarını kapatmaya zorlamaktadır. Bu durum yalnızca asistan hekimlerin mesleki gelişimini değil, gelecekte sunulacak sağlık hizmetinin niteliğini de olumsuz etkilemektedir.

Genel Sağlık-İş olarak çözümün; asistan hekimleri eğitim sürecinin merkezine alan, hizmet yükü ile eğitim faaliyetleri arasında bilimsel ve adil bir denge kuran kamucu bir sağlık sisteminden geçtiğini savunuyoruz. Eğitim sorumlularının etkin biçimde denetlenmesi, asistanların görev tanımlarının netleştirilmesi, eğitim dışı angarya işlerin ortadan kaldırılması, yeterli uzman ve yardımcı sağlık personeli istihdam edilmesi ve uygulamalı eğitim için korunan zaman dilimleri oluşturulması temel taleplerimizdir. 


Sağlıkta şiddet vakalarında en ön safta yer alan asistan hekimlerin doğrudan hedef olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz. Özellikle acil servislerde kısıtlı imkanlarla nöbet tutan asistan hekimlerin can güvenliğini sağlamak adına mevcut yasal düzenlemeleri ve idari önlemleri yeterli buluyor musunuz?

Asistan hekimlerin sağlıkta şiddetin en ön saflarında yer alması, sağlık sistemindeki yapısal sorunların ve yanlış sağlık politikalarının doğrudan sonucudur. Özellikle acil servislerde yetersiz personel, uzun bekleme süreleri, fiziki imkânsızlıklar ve yoğun iş yükü nedeniyle oluşan gerilim, sağlık emekçilerinin can güvenliğini tehdit etmektedir. Sağlıkta şiddeti yalnızca münferit olaylar veya güvenlik zafiyeti olarak değerlendirmek doğru değildir. Sağlık hizmetini piyasa koşullarına göre şekillendiren, hastaları müşteri, sağlık emekçilerini ise sürekli hizmet üretmek zorunda olan birer unsur olarak gören anlayış bu tablonun oluşmasında önemli rol oynamaktadır. Mevcut yasal düzenlemeleri ve idari önlemleri ise caydırıcılık ve koruyuculuk açısından yeterli bulmuyoruz. Şiddet gerçekleştikten sonra verilen cezalar, sağlık emekçisinin yaşam hakkını korumaya tek başına yetmez.

Genel Sağlık-İş olarak TBMM Genel Kuruluna sağlıkta şiddet konulu kanun teklifi sunduk. Öncelikle meclise sunduğumuz bu kanun teklifinin derhal yürürlüğe girmesini talep ediyoruz. Sağlıkta şiddetle mücadelenin öncelikle önleyici politikalarla yürütülmesi gerektiğini savunuyoruz. Acil servislerde yeterli sayıda sağlık personeli ve güvenlik görevlisi bulundurulmalı, hastanelerin fiziki güvenlik altyapısı güçlendirilmeli, riskli alanlarda etkin güvenlik önlemleri alınmalı ve şiddet başvuruları titizlikle takip edilmelidir. Beyaz Kod uygulaması kâğıt üzerinde kalan bir prosedür olmaktan çıkarılmalı, şiddete uğrayan sağlık emekçilerine hukuki ve psikolojik destek eksiksiz sağlanmalıdır. Sağlıkta şiddetin önlenmesi için caydırıcı yasal düzenlemelerin yanı sıra sağlık hizmetini kamusal, eşit ve nitelikli biçimde sunan bir anlayışa ihtiyaç vardır. Hiçbir sağlık emekçisi, insan yaşamını korumak için görev yaptığı hastanede kendi yaşamından endişe etmemelidir.



Kliniklerde kıdemli hekimler ve akademisyenler tarafından asistan hekimlere uygulanan mobbing ve hiyerarşik baskı vakaları sıkça kamuoyuna yansıyor. Sendikanıza bu yönde gelen şikayetlerin boyutu nedir ve mobbing ile mücadele eden asistan hekimlere kurumsal olarak nasıl bir destek mekanizması sunuyorsunuz?

Asistan hekimlere yönelik mobbing ve hiyerarşik baskı, uzmanlık eğitiminin önündeki önemli sorunlardan biridir. Özellikle eğitim sorumluları ve kıdemli hekimlerin yetkilerini eğitim amacı dışında kullanması; aşağılayıcı tutumlar, tehdit, dışlama, keyfi görevlendirmeler ve mesleki gelecekle tehdit etme gibi uygulamalar, asistan hekimleri ağır psikolojik baskı altında bırakmaktadır. Sendikamıza ulaşan bildirimlerde de bu tür sorunların çalışma yaşamını ve eğitim süreçlerini olumsuz etkilediğini görüyoruz. Ancak hiyerarşik yapı ve uzmanlık eğitiminin değerlendirme süreçlerinde yaşanan güç ilişkileri nedeniyle birçok asistan hekim, şikâyet etmesi hâlinde eğitim hayatının veya mesleki geleceğinin zarar göreceği kaygısıyla sessiz kalmak zorunda bırakılıyor. Bu nedenle kamuoyuna yansıyan vakaların, yaşanan sorunun gerçek boyutunu tam olarak yansıtmadığını düşünüyoruz.

Genel Sağlık-İş olarak mobbingi bireysel anlaşmazlık değil, çalışma yaşamında mücadele edilmesi gereken ciddi bir hak ihlali olarak değerlendiriyoruz. Mobbinge maruz kalan üyelerimize hukuki danışmanlık ve başvuru süreçlerinde destek sunuyor, gerekli durumlarda idari ve hukuki girişimlerde bulunuyoruz. Hiç kimse akademik unvanını, idari yetkisini veya kıdemini bir başka sağlık emekçisini ezmenin aracı olarak kullanamaz. Uzmanlık eğitimi korkuyla değil, bilimsel özgürlük, liyakat ve karşılıklı saygı temelinde yürütülmelidir.



Asistan hekimlerin temel maaşlarının düşük kalması ve toplam gelirlerinin büyük bir kısmının güvencesiz ek ödemelere veya nöbet ücretlerine bağlanması mesleki motivasyonlarını nasıl etkiliyor. Nöbet ücretlerinin ödenmemesi, eksik hesaplanması veya adaletsiz döner sermaye dağılımı gibi ekonomik hak gasplarına karşı yürüttüğünüz güncel hukuki çalışmalar nelerdir?

Asistan hekimlerin ekonomik koşulları, sağlık emekçilerinin genelinde olduğu gibi ciddi bir geçim mücadelesine dönüşmüş durumda. Temel ücretlerin yetersiz kalması, toplam gelirin nöbet ücretleri ve performansa dayalı, değişken ek ödemelere bağımlı hâle getirilmesi asistan hekimlerde ekonomik güvencesizliği derinleştiriyor. Hekimler, insani çalışma sınırlarını aşan nöbetlerle gelirlerini artırmaya zorlanırken dinlenme, sosyal yaşam ve mesleki gelişim haklarından da ödün vermek zorunda kalıyor. Nöbet ücretlerinin ödenmemesi, eksik hesaplanması ve döner sermaye dağıtımındaki adaletsizlikler bu tabloyu daha da ağırlaştırıyor. Genel Sağlık-İş olarak emeğin karşılığının performans baskısına veya idarenin takdirine bırakılmasını kabul etmiyoruz. Sağlık emekçisinin ücreti, insani yaşam koşullarına yetecek, emekliliğe yansıyan ve güvenceli bir düzeyde olmalıdır.

Ekonomik hak gasplarına karşı sendikamız, üyelerimizin başvuruları doğrultusunda hukuki danışmanlık sağlamakta, idari başvuru ve itiraz süreçlerini yürütmekte, gerektiğinde yargı yoluna başvurulmasını desteklemektedir. Talebimiz açıktır: Nöbet bir lütuf değil, emeğin karşılığı ödenmesi gereken çalışma süresidir. Asistan hekimler geçinebilmek için daha fazla nöbet tutmaya mahkûm edilmemelidir. Sağlık emekçisinin alın teri karşılıksız bırakılamaz; emeğin hakkı pazarlık konusu yapılamaz.



Ağır çalışma temposu, sistematik mobbing, uykusuzluk ve ekonomik kaygılar nedeniyle asistan hekimler arasında giderek yaygınlaşan tükenmişlik sendromu ve basına yansıyan trajik intihar vakaları hakkında ne söylemek istersiniz. Sağlık sistemindeki bu kanayan yarayı durdurmak için idarenin acil olarak atması gereken adımlar sizce neler olmalıdır?

Asistan hekimler arasında giderek derinleşen tükenmişlik, ruhsal çöküntü ve basına yansıyan intihar vakaları, sağlık sisteminin görmezden gelemeyeceği son derece ciddi bir toplumsal ve mesleki sorundur. Hiçbir hekim, insan yaşamını korumak için görev yaptığı bir meslekte kendi yaşamından vazgeçme noktasına sürüklenmemelidir. Uzun ve kesintisiz nöbetler, nöbet sonrası dinlenme hakkının kullandırılmaması, sistematik mobbing, ağır iş yükü, ekonomik güvencesizlik ve geleceğe ilişkin kaygılar asistan hekimlerin ruhsal ve fiziksel sağlığını tehdit etmektedir. Bu vakaları yalnızca bireysel sorunlar üzerinden değerlendirmek, çalışma yaşamındaki yapısal sorunları ve kurumsal sorumlulukları göz ardı etmek anlamına gelir.

Genel Sağlık-İş olarak Sağlık Bakanlığı'na acil çağrımızdır: Asistan hekimlerin çalışma koşulları bağımsız biçimde incelenmeli, insani sınırları aşan nöbet düzenine son verilmeli, nöbet sonrası izin hakkı eksiksiz kullandırılmalı, mobbinge karşı bağımsız ve etkin denetim mekanizmaları oluşturulmalı, yeterli sağlık personeli istihdam edilmelidir. Tükenmişliği önlemek, yalnızca bireysel dayanıklılığı artırmaya yönelik eğitimlerle değil, insan onuruna yaraşan çalışma koşulları oluşturarak mümkündür. Sağlık emekçilerinin yaşamını, sağlığını ve onurunu korumak idarenin sorumluluğudur. Hekimleri yaşatamayan bir sağlık sistemi, topluma sağlıklı bir gelecek sunamaz.


Birlikten Kuvvet Doğar

Genel Sağlık-İş olarak, sağlık çalışanlarının haklarını korumak için var gücümüzle çalışıyoruz. Sen de bu mücadelede yerini al, birlikte daha güçlü olalım. Hemen üye ol, sesimizi daha da yükseltelim!

Online Üyelik Formu