ÇÖLYAK TANILI SAĞLIK ÇALIŞANLARI VE HASTALAR İÇİN GÜVENLİ GLUTENSİZ GIDA HAKTIR!
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından çölyak hastalığına ilişkin bilgilendirme sayfaları yayımlanmış, çölyak hastalığı ile ilgili internet sitesinde 2015’ten bu yana yazılar yayımlanmış, 2019 yılında ise Çölyak Hastalığında Aile Hekimleri için Tanı Tedavi ve İzlem Rehberi yayımlanmıştır.
Söz konusu çalışmalarda özet olarak çölyak hastalığının “bağırsaklardaki sindirimi sağlayan villus [tüysü oluşumlar] denilen yapıların bozulmasına sebep olan ve dolayısıyla da yiyeceklerdeki besinin emilmesini engelleyen ve ince bağırsakta hasarlar oluşturan bir sindirim sistemi hastalığı” olduğu belirtilmiş; hastalığın kesin tedavisinin ise “Çölyak hastalığının tek tedavisi ömür boyu buğday, arpa, çavdar yulaf tahıllarında bulunan glutenden uzak sıkı bir diyettir.” olduğu ısrarla ve defaatle belirtilmiştir. Söz konusu yayınlarda aynı zamanda “Pişirme ve hazırlık aşamasında güvenli gıdaların glutenli gıdalarla bulaş olmamasına dikkat edilmeli.” hususu da önemle vurgulanmıştır.
Buna karşın sağlık kurum ve kuruluşlarında çölyaklı sağlık çalışanları ve hastalar için ayrı bir diyet belirlenmemiş, glutensiz gıdaların glutenli gıdalarla temasını önlemek bir yana glutensiz gıdaların çıkarılması için hiçbir işlem tesis edilmemiştir. Hal böyle olunca çölyak hastası sağlık çalışanları ve yatışı yapılan hastalar ise yiyeceklerini dışarıdan getirmek veya aç kalmak durumunda kalmaktadır. Ancak bu durum şifa bulmaya sağlık kurum ve kuruluşlarına başvuran hastaların en temel haklarından biri olan beslenme hakkının ihlal edilmesi sonucunu doğurmaktadır.
Bakanlıkça ayrıca yatan çölyak hastaları için çapraz bulaşmanın sıfırlandığı, sıkı takip edilen diyet tedavisi, sağlık çalışanları için çalışma ortamında sağlıklı, sürdürülebilir yaşam koşulları, yemek ihalelerinde ise gıda güvenilirliği ve hastalıklara özel tıbbi beslenme desteği taahhüt edilirken uygulamada ise sağlık kurum ve kuruluşlarında gluten diyetine uygun menü belirlenmediği ve çıkarılmadığı, gluten bulaşını engelleyecek önlemlerin alınmadığı, yemek ihalelerinde firmaların gluten diyeti ile ilgili hiçbir belge veya önlem almak zorunda olduğuna ilişkin bir şart aranmadığı görülmüştür.
Beslenme hakkı sağlık hakkının bir parçası olup şifa bulmak için gelen hastaların glutensiz gıdaya hastanede tedavi görmekte olan diğer hastaların gıdaya eriştiği gibi erişememesi hakkın ihlali anlamına gelmektedir. Aynı şekilde çölyaklı sağlık çalışanlarının da aynı şekilde diğer sağlık çalışanları gibi beslenme ihtiyaçlarının karşılanmaması hakkın ihlalidir.
Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunarak hem çölyaklı sağlık çalışanları hem de yatan hastalar için Tüm il ve ilçe kamu hastanelerinde yatan çölyak hastaları için bulaşma riski taşımayan, sertifikalı ve mühürlü hazır tıbbi gıda tedarik sistemi kurulmasını, çölyak hastası olan sağlık çalışanlarına çalıştıkları kurumlarda güvenli glutensiz yemek sağlanmasını, hastane bünyesinde güvenli öğün sağlanamayan sağlık tesislerinde, personele piyasadan güvenilir gıda temin edebileceği beslenme tazminatı veya doğrudan sertifikalı ürün çeki verilmesini, hastane yemek alım ihalelerinde "Çölyak Güvenlik Kriterleri ve Düzenli Gluten Testi" mecburi şart haline getirilmesini talep ettik.
Genel Sağlık-İş olarak sağlık çalışanlarının şifa dağıtırken sağlıklarından olmamaları, hastaların şifa ararken sağlık kuruluşları eliyle sağlıklarından olmaması ve güvenli gıdaya erişimi için gerekli her türlü girişimde bulunmaya, sürecin takipçisi olmaya devam edeceğiz.
