Webyla

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARIN SESİ DUYULMALI

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLARIN SESİ DUYULMALI

Yurttaşların sağlık hizmetlerine eşit, ücretsiz, ulaşılabilir, nitelikli ve kamu eliyle erişebilmesi, Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve insan hakları çerçevesinde temel bir haktır ve sağlık hizmetlerinin sunucuları olan sağlık çalışanlarının insanca çalışma koşullarının sağlanması da devletin asli görevleri arasındadır.

Sendikamız Genel Sağlık-İş örgütlenme faaliyetleri sırasında Türkiye'nin birçok ilinde Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti veren kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan sağlık emekçilerine gerçekleştirilen ziyaretlerde, sorunlarını dinlemekte ve çalışma koşullarını sahada gözlemlemektedir. Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde görev yapan çalışanlar zorlu ve kötü çalışma koşullarında önemli ve giderek büyüyen sorunlarla karşı karşıya bırakılmıştır.

EK ÖDEME VE TEŞVİKLER GİDEREK ERİYOR

Ağız ve diş sağlığı hizmeti veren kamu kurumlarında çalışanlara daha önce %36 seviyelerinde dağıtılan ek ödeme oranları %22 seviyelerine kadar geriletilmiştir. Bu durum çalışanlar açısından açık biçimde ciddi maaş kaybına neden olmaktadır. Sağlık emekçileri performans baskısı ile daha çok çalıştırılmakta daha az maaş ödemesi yapılmaktadır. 

Ayrıca döner sermaye havuzundan alınan payın hesaplanma yönteminin değişmesinden kaynaklanan 7. Dönem ve 8. Dönem Toplu Sözleşmeleri arasındaki farktan doğan diş hekimlerinin ek ödeme kaybı söz konusudur.

Bu kaybın temel nedenleri ve mekanizması şu şekildedir:

• Puanlama Dezavantajı: Ağız ve diş sağlığı merkezleri (ADSM) dışındaki genel hastanelerde (şehir hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri vb.) tıbbi işlemlerin puanlaması, diğer cerrahi ve dahili branşlara göre daha düşüktür. Diş hekimlerinin tek başlarına ürettikleri performans puanı, hastanenin genel döner sermaye ortalamasının çok altında kalmaktadır.

• 7. Dönemdeki Koruma Kalkanı: 7. Dönem Toplu Sözleşmesi, bu adaletsizliği gidermek için diş hekimlerine bir koruma kalkanı sağlamıştı. Diş hekimi ne kadar az puan üretirse üretsin, ek ödemesi doğrudan hastanenin genel ortalamasına eşitleniyordu.

• 8. Dönemdeki Kayıp: 8. Dönem'de bu koruma kalkanının kaldırılmasıyla, diş hekimleri yeniden kendi ürettikleri bireysel performans puanlarına mahkûm edildiler. Ortalamanın altında kalan bu puanlar nedeniyle, döner sermayeden aldıkları pay (teşvik ek ödemesi) ciddi oranda düştü.

Özetle; Diş hekimleri aynı işi yapmalarına ve aynı mesaiyi harcamalarına rağmen, mevzuattaki bu koruma maddesinin silinmesi yüzünden doğrudan bütçelerinde ve aylık gelirlerinde net bir azalma ile karşı karşıya kalmışlardır.

Öte yandan 2025 yılı Aralık ayından bu yana SUT fiyat artış oranlarındaki ciddi yetersizlik, ADSM ve ADSH'lerin gelirlerini dolayısıyla da kullanılan malzemelerin kalitesini düşürdüğünden hizmetin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Kurum gelirlerindeki gerilemenin sonucunda çalışanlara dağıtılan ek ödemeler de son derece düşük seviyelerde kalmaktadır.

Biz Genel Sağlık-İş olarak yıllardır aynı noktayı vurguluyoruz:

Sağlık Çalışanlarının temel maaşı yoksulluk sınırının üzerinde başlamalı; unvanına, derecesine, kademesine ve mesleğine göre artan; tek kalemden oluşan ve tamamı emekliliğe yansıyan bir ücret sistemi kurulmalıdır.

Çalışanların gelirini performansa, teşviklere ve kurum gelirlerine bağlı hale getiren bu sistem sürdürülebilir değildir.

PERSONEL YETERSİZLİĞİ HİZMETİN NİTELİĞİNİ ETKİLİYOR

Ağız ve diş sağlığı hizmeti veren kurumlarda personel yetersizliği belirgin şekilde görülmektedir. Bu yüzden 4 el kuralı uygulanamamakta hekimler ile birlikte çalışması gereken yeterli sayıda ağız ve diş sağlığı teknikeri ve teknisyeni bulunmamaktadır. Bu da sağlık hizmeti alan yurttaşlarımız açısından alınan tedavinin niteliğini ve başarısını olumsuz yönde etkilemektedir.

Yönetenler hekimlerden daha fazla hasta bakmalarını beklenirken, birlikte görev yapacakları ve dünya standartlarında olması gereken yeterli sayıda personeli çalıştıracak planlamayı yapamamaktadır.

HEKİMLERİN MESLEKİ KARARLARINA MÜDAHALE EDİLMEMELİDİR

Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde görev yapan hekimlerimiz yalnızca personel yetersizliğiyle değil, aynı zamanda performans ve hasta sayısı üzerinden oluşturulan idari baskılarla da karşı karşıya bırakılmaktadır.

Hekimlere;

“Günlük 21 hasta bakacaksın.”

“19+2 kuralına uyacaksın.”

“Muayene süresini ben belirleyeceğim.”

anlayışıyla dayatma yapılmaktadır.

Bir hastaya ayrılması gereken süre; hastanın durumu, uygulanacak işlem ve hekimin mesleki değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir.

Hekimin hastasına ayıracağı süreye, mesleki kararına ve klinik değerlendirmesine idari hedefler üzerinden müdahale edilmemelidir.

Sağlık hizmeti bir üretim bandı değildir. Hasta sayısını artırmaya yönelik baskılar yerine, hastaya ayrılan sürenin ve sunulan hizmetin niteliği esas alınmalıdır.

FİZİKİ KOŞULLAR VE ÜNİT YETERSİZLİĞİ GİDERİLMELİDİR

Ağız ve diş sağlığı hizmeti veren kamu kurum ve kuruluşlarında önemli bir diğer sorun da fiziki altyapı yetersizliğidir.

Birçok kurumda her hekime ayrı bir çalışma odası ve yeterli sayıda dental ünit sağlanamamaktadır.

Aynı üniti farklı hekimlerin sırayla kullanmak zorunda kaldığı kurumlar bulunmaktadır.

Ünit sayısının yetersizliği, oda ve çalışma alanlarının yetersizliği, hem çalışanların çalışma koşullarını hem de sağlık hizmetinin sunumunu olumsuz etkilemektedir.

Çalışanların dinlenebileceği alanlar birçok kurumda yeterli fiziki koşullara sahip olmadığı görülmektedir. Gün boyunca yoğun ve dikkat gerektiren sağlık hizmeti sunan çalışanlar, sağlıklı dinlenme alanlarından dahi mahrum bırakılmaktadır.

KAMU KAYNAKLARI ETKİN KULLANILMALIDIR

Ağız ve diş sağlığı hizmeti veren bir çok kamu kurumunda laboratuar hizmetleri başta olmak üzere dışarıdan hizmet alımı yoluna gidilmektedir. Bu nedenle kamu kaynakları etkin ve verimli kullanılmamakta kamu zararı oluşmaktadır.

Kamu eliyle yürütülebilecek hizmetlerde öncelik, kamu kapasitesinin güçlendirilmesi ve geliştirilmesi olmalıdır.

SAĞLIK BAKANLIĞI'NA ÇAĞRIMIZDIR

Ağız ve diş sağlığı hizmetleri, hem koruyucu hem de tedavi edici sağlık hizmetlerinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Bu nedenle ağız ve diş sağlığı hizmeti veren kamu kurum ve kuruluşlarımızda görev yapan sağlık emekçilerimizin sorunları daha fazla görmezden gelinmemelidir. 

• Yeterli sayıda personel istihdamı sağlanmalı, dört el çalışma sisteminin etkin biçimde uygulanabilmesi için gerekli personel planlaması yapılmalı,

• Ünit ve fiziki alan yetersizlikleri giderilmeli,

• Çalışanların dinlenme alanlarının fiziki koşulları düzeltilmeli,

• İş sağlığı ve güvenliği koşullarının iyileştirilmeli,

• Hekimlerin mesleki kararlarına ve klinik değerlendirmelerine yönelik idari baskılar sonlandırılmalı,

• Maaşlar en düşüğü yoksulluk sınırı üzerinde kademeli olarak artış üzerinden hesaplanmalı ve tamamı emekliliğe yansıtılmalı,

• SUT fiyatları sağlık hizmetlerinin gerçek maliyetleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmeli, Aralık 2026’da yayımlanması beklenen SUT fiyat artışları günün koşullarına uygun hale getirilmeli, kullanılan malzeme kalitesi iyileştirilmeli,

• Kamu kaynakları etkin ve verimli kullanılmalıdır.

• Hekim dışı sağlık personeli açısından adaletin sağlanması ve kurumsal aidiyetin güçlenmesi adına; taban ve teşvik ödemelerinde uygulanan ek ödeme mahsuplaşma sisteminin tamamen kaldırılmasını, her ödeme kaleminin birbirini etkilemeden, bağımsız ve net olarak hesaplanarak personelin hak edişine yansıtılmasını talep ediyoruz.

Genel Sağlık-İş olarak, ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde görev yapan tüm sağlık çalışanların sorunlarını görünür kılmaya, insanca çalışma ve yaşam koşulları tesis edilene kadar mücadelemiz kararlılıkla sürecektir.

Derya Uğur 

Genel Sağlık İş

Genel Başkanı


Birlikten Kuvvet Doğar

Genel Sağlık-İş olarak, sağlık çalışanlarının haklarını korumak için var gücümüzle çalışıyoruz. Sen de bu mücadelede yerini al, birlikte daha güçlü olalım. Hemen üye ol, sesimizi daha da yükseltelim!

Online Üyelik Formu