Genel Sağlık İş

6 ŞUBAT’TAN SONRA ÜÇ YIL: SAĞLIK HİZMETİ HALA ENKAZ ALTINDA

6 Şubat depremlerinin üzerinden tam üç yıl geçmiştir. Ancak geçen bu süreye rağmen depremden etkilenen illerimizde özellikle sağlık alanında yaşanan sorunlar ya çözülmemiş ya da karınca hızında ilerleyen uygulamalarla kronik hale getirilmiştir. Deprem sadece binaları değil, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliğini de yerle bir etmiş; siyasi iktidarın yönetememesi nedeniyle aradan geçen zamana rağmen bu enkaz hala kaldırılmamıştır.

Adana’da bulunan ve yalnızca kente değil, bölgede en yoğun şekilde üçüncü basamak sağlık hizmeti sunan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi, bu durumun en çarpıcı örneklerinden biridir. Deprem sonrası hastane binasında oluşan hasar nedeniyle bir kısım alan kapatılmış, yatak kapasitesi ciddi biçimde azalmış, sağlık hizmeti parçalı ve geçici çözümlerle sürdürülmeye çalışılmıştır. Bir süre sonra Yüreğir Devlet Hastanesi’nin birkaç katı boşaltılarak Balcalı’nın bazı birimleri buraya taşınmış; ameliyathanenin bir kısmı ve radyoloji ortak kullanılmaya başlanmış, laboratuvar tetkikleri ise ring sistemiyle Balcalı’ya taşınmak zorunda kalmıştır.

Balcalı Hastanesi’nde yakın tarihte başlatılan güçlendirme çalışmaları hala devam etmektedir. “Kısa sürede bitecek” denilerek kamuoyuna sunulan bu sürecin 2026 yılı boyunca da süreceği anlaşılmaktadır. Geçen bu sürede ve güçlendirme maaliyetleri ile yeni bir hastane binasının yapılması neden mümkün olmamıştır? Süre uzadıkça ortaya çıkan kamu zararının boyutu ise görmezden gelinmektedir. Geçen her gün, hem hizmet kaybı hem de kamu kaynaklarının verimsiz kullanımı anlamına gelmektedir.

Benzer sorunlar Adana’da birinci basamak sağlık hizmetlerinde de devam etmektedir. Deprem sonrası hasar tespit çalışmalarında riskli olduğu tespit edilen Aile Sağlığı Merkezlerinde de kalıcı çözümler üretilmemiştir. Yavuzlar Aile Sağlığı Merkezi hala eski ve hasarlı binasında hizmet vermekte, birkaç ay içinde konteynere taşınacağı ve ardından 2 buçuk, 3 yıl sürecek bir inşaat sürecinin başlayacağı ifade edilmektedir. Bu takvim gerçekleşirse, depremden 5-6 yıl sonra ancak kalıcı bir çözüme ulaşılacaktır. Meydan Aile Sağlığı Merkezi kısa bir süre önce konteyner koşullarında hizmet vermeye başlamış, hem çalışanlar hem de yurttaşlar için sağlık hizmeti dayanılmaz bir hal almıştır. Yalım Erez Aile Sağlığı Merkezi’nde ise zeminin uygun olmaması ve projelendirme hataları nedeniyle sürekli çatlaklar oluşmakta, geçici tadilatlarla hizmet sunumu sürdürülmektedir. Buna rağmen yeni bir bina yapımına dair somut bir adım atılmamıştır.

Depremin en ağır yıkımı yaşattığı illerden biri olan Adıyaman’da da aradan geçen onca zamana rağmen yaralar sarılmamış, sorunlar kalıcı hale getirilmiştir. 6 Şubat’ta Adıyaman’da yapı stoğunun yaklaşık yüzde 90’ı yok olmuştur. Şehir bugün hala devasa bir şantiye alanıdır. Yıkımlar tamamlanmamış, inşaatlar her yerde devam etmektedir. Kent toz, moloz ve belirsizlik içindedir.

Depremde 12 Aile Sağlığı Merkezi, 2 devlet hastanesi, bir eğitim ve araştırma hastanesi, kadın doğum ve çocuk hastalıkları hastanesi hasar görmüştür. Ancak depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen Adıyaman’da hala Aile Sağlığı Merkezleri konteynerlerde hizmet vermektedir. Konteynerler çevresinde hiçbir güvenlik önlemi bulunmamakta, elektrikler sık sık kesilmekte, aşılar zarar görmesin diye sağlık emekçileri bin bir zorluk yaşamaktadır.

Adıyaman’da en büyük sorunlardan biri altyapıdır. Altyapı eksiktir, tamamlanmamıştır. Özellikle yaz aylarında artan toz, devam eden inşaatlar ve tamamlanmamış yıkımlar nedeniyle toplum sağlığı hala tehdit altındadır. Asbest başta olmak üzere toz kaynaklı hastalıklar artış göstermektedir. Bunların tamamı kayıt altındadır. Buna rağmen gerekli önlemler alınmamaktadır. İhmaller dolu bu tablo kader değildir ve normalleştirilemez. Adıyaman’ın, sağlık emekçilerinin ve halkın bekleyecek zamanı kalmamıştır.

Genel Sağlık-İş olarak bir kez daha altını çiziyoruz: Deprem bir doğa olayıdır, ancak yaşanan bu mağduriyetler açık bir yönetim sorunu ve ihmaller zincirinin sonucudur. Sağlık, eğitim ve barınma gibi temel kamusal hizmetler geçici çözümlerle, belirsiz takvimlerle ve şeffaflıktan uzak biçimde yönetilemez. Deprem bölgesinde yaşayan yurttaşlarımızın ve sağlık emekçilerinin daha fazla oyalanmaya, daha fazla ihmale tahammülü yoktur.

Genel Sağlık-İş Sendikası