Genel Sağlık İş

112 EMEKÇİLERİ ÖZVERİLERİNİN KARŞILIĞINI MAĞDURİYET OLARAK ALMAMALIDIR

112 Acil Sağlık Hizmetleri çalışanları; gece-gündüz, yağmurda, karda, yoğun trafikte ve her koşulda insan hayatını kurtarmak için görev yapmaktadır. Kalp durması, ağır travma, trafik kazası ve solunum yetmezliği gibi acil vakalarda dakikalar, hatta saniyeler hayati önem taşımaktadır. Bu nedenle ambulanslara tanınan geçiş üstünlüğü bir ayrıcalık değil, hayat kurtarma görevinin zorunlu bir unsurudur.

Ancak 2026 yılında yapılan trafik düzenlemesi, görev halindeki ambulans sürücülerini ciddi bir hukuki belirsizlik ve mağduriyet riskiyle karşı karşıya bırakmıştır.

GÖREV HALİNDEKİ AMBULANSIN GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ GÖZ ARDI EDİLEMEZ

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 71’inci maddesi, görev halindeki geçiş üstünlüğüne sahip araçların; gerekli ışıklı ve sesli uyarıları kullanmak, trafik güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmadığını düzenlemektedir.

Buna karşın 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme uyarınca, kırmızı ışık ihlali sonucu kazaya sebebiyet veren sürücülerin ehliyetleri 60 gün süreyle geri alınabilmektedir. Düzenlemede görev halindeki ambulanslara ilişkin açık bir istisnanın bulunmaması, geçiş üstünlüğünü mevzuata uygun şekilde kullanan 112 ambulans sürücülerinin de yaptırımla karşılaşabilmesine neden olmaktadır.

Antalya, İstanbul, Muğla, Osmaniye, İzmir ve farklı illerde görev sırasında kazaya karışan ambulans sürücülerinin kırmızı ışık ihlali gerekçesiyle ehliyetlerinin 60 gün süreyle geri alındığına ilişkin örnekler yaşanmıştır. Hukuki belirsizliğin bedelini 112 çalışanları ödememelidir.

Bir ambulansın yalnızca kırmızı ışıkta kavşağa girmiş olması, sürücünün otomatik olarak kusurlu veya asli kusurlu kabul edilmesi için yeterli değildir. Her olayda ambulansın aktif vakada olup olmadığı, hastaya gidiş veya hasta nakli görevi, ışıklı ve sesli uyarıların kullanılıp kullanılmadığı, hız ve görüş koşulları, alınan güvenlik tedbirleri, diğer sürücülerin ambulansa yol verip vermediği ile kamera, GPS, araç ve vaka kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.

Unutulmamalıdır ki geçiş üstünlüğü yalnızca ambulans sürücüsüne tanınmış bir hak değil, diğer sürücülere de yükümlülük getiren bir düzenlemedir. Siren ve tepe lambaları açık şekilde yaklaşan ambulansa yol vermek ve geçişini kolaylaştırmak trafikteki diğer sürücülerin de sorumluluğudur.

Ehliyetin 60 gün süreyle geri alınması ise 112 çalışanı açısından yalnızca bireysel bir trafik yaptırımı değildir. Çalışanın görevini yerine getirememesine, çalışma ve gelir kaybına, idari soruşturmalara, maddi sorumluluk ve rücu tartışmalarına ve ciddi bir psikolojik baskıya yol açabilmektedir. Daha önemlisi, sağlık çalışanlarının “Hastaya birkaç saniye daha erken ulaşmak için geçiş üstünlüğümü kullanırsam ehliyetimi kaybeder miyim?” kaygısı yaşaması kabul edilemez. Bu tereddüdün bedelini yalnızca çalışan değil, ambulans bekleyen yurttaş da ödeyebilir.

TALEPLERİMİZ AÇIKTIR

Genel Sağlık-İş olarak;

• Görev halinde ve mevzuata uygun şekilde geçiş üstünlüğünü kullanan ambulanslar için 60 günlük ehliyet geri alma yaptırımına açık ve net bir istisna getirilmesini,

• Aktif 112 vaka kaydının trafik cezalarının yanı sıra kaza, kusur ve ehliyet işlemlerinde de dikkate alınmasını,

• Ambulans sürücülerinin yalnızca kırmızı ışıkta kavşağa girmeleri nedeniyle otomatik olarak asli kusurlu kabul edilmemesini,

• Kaza incelemelerinde kamera, araç kamerası, GPS, ASOS/112 vaka kayıtları ile ışıklı ve sesli uyarı sistemlerine ilişkin tüm teknik verilerin değerlendirilmesini,

• Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından ülke genelinde yeknesak bir uygulama düzenlemesi yapılmasını,

• Görevini ve geçiş üstünlüğünü usulüne uygun kullanan 112 çalışanlarının ehliyet, disiplin ve rücu süreçlerinde hukuki güvence altına alınmasını

talep ediyoruz.

İnsan hayatını kurtarmak için saniyelerle yarışan 112 çalışanları, görevlerini yerine getirdikleri için cezalandırılmamalıdır. Acil sağlık hizmetinin etkin ve güvenli biçimde sürdürülebilmesi için ambulans sürücülerinin hukuki güvencesi derhal sağlanmalıdır.